Manometr to przyrząd służący do pomiaru ciśnienia, zazwyczaj w cieczach lub gazach, i jest jednym z najbardziej standardowych, a zarazem podstawowych przyrządów w dziedzinie fizyki i inżynierii. Pomimo oczywistej prostoty, dokładne zrozumienie działania manometru manometr zapewnia cenne zrozumienie zasad mechaniki płynów, właściwości ciśnienia, a nawet konstrukcji instrumentów pomiarowych. Zasada działania manometru opiera się na zasadzie, że wysokość słupa cieczy można wykorzystać do określenia wywieranego na niego ciśnienia. Zasada ta, zakorzeniona w hydrostatyce, była wykorzystywana od wieków, a pierwsze wersje manometrów sięgają eksperymentów Torricellego z XVII wieku. Manometr zazwyczaj składa się z rurki w kształcie litery U wypełnionej cieczą, zazwyczaj rtęcią lub wodą, chociaż w zależności od zastosowania można stosować wiele innych cieczy. Jeden koniec jest wystawiony na działanie ciśnienia, które ma być mierzone, a drugi koniec jest otwarty na otoczenie lub podłączony do innego źródła ciśnienia. Różnica w poziomach cieczy w obu ramionach telewizora odzwierciedla różnicę w naprężeniu, którą można następnie obliczyć, stosując proste rozwiązania zaczerpnięte z prawa Pascala.
Zrozumienie różnych typów manometrów jest kluczowe dla każdego, kto rozpoczyna badania nad wielkością ciśnienia. Jednym z najważniejszych typów jest manometr w kształcie litery U, który jest dokładnie tym, co sugeruje jego nazwa: szklaną lub stalową rurką zaokrągloną w kształcie litery U i częściowo wypełnioną cieczą. Po przyłożeniu ciśnienia z jednej strony telewizora, ciecz przemieszcza się zwrotnie, a różnica w wysokości między obiema stronami może służyć do określenia zastosowanego ciśnienia. Ten typ manometru jest powszechnie używany w laboratoriach badawczych i placówkach edukacyjnych, ponieważ zapewnia przejrzysty wykres różnic w naprężeniu i umożliwia początkującym bezpośrednią obserwację zasad charakterystyki cieczy w biurze. Innym typowym typem jest manometr w kształcie litery U, który wygląda jak rurka w kształcie litery U, ale ma ukośną nóżkę. Ta konfiguracja zwiększa czułość, ułatwiając pomiar nawet niewielkich różnic w ciśnieniu. Taka dyspozycja pozwala dłuższemu słupowi cieczy na utrzymanie niewielkich zmian ciśnienia, co jest szczególnie korzystne w zastosowaniach takich jak kontrola cyrkulacji gazu w układach niskociśnieniowych lub w eksperymentach naukowych wymagających wysokiej dokładności.
Manometry można również klasyfikować w zależności od tego, czy mierzą naprężenie bezpośrednie, czy mierzą je. Ciśnienie bezpośrednie opisuje całkowite ciśnienie wywierane przez ciecz, w tym ciśnienie atmosferyczne, podczas gdy ciśnienie mierzone określa naprężenie względem ciśnienia powietrza. Manometr przymocowany na przykład do odkurzacza może mierzyć niekorzystne naprężenie mierzone, czyli naprężenie znacznie niższe od ciśnienia atmosferycznego. To rozróżnienie jest istotne w wielu zastosowaniach komercyjnych i laboratoryjnych. Na przykład w procedurach chemicznych zazwyczaj wymagana jest szczegółowa kontrola problemów z odkurzaczem, a zdolność manometru do dostarczania szczegółowych analiz pozwala inżynierom i specjalistom utrzymać żądane warunki. Ponadto w systemach ogrzewania i chłodzenia (ogrzewanie, przepływ powietrza i chłodzenie) manometry służą do pomiaru naprężenia kanałów powietrznych i zapewnienia wydajnej i bezpiecznej pracy systemu.
Wybór cieczy w manometrze nie jest przybliżony, ponieważ gęstość cieczy bezpośrednio wpływa na pomiar. Na przykład rtęć jest zazwyczaj wykorzystywana ze względu na swoją wysoką gęstość, która pozwala na pomiar większego ciśnienia bez konieczności stosowania nadmiernie wysokiej rurki. Rtęć jest jednak toksyczna i wymaga ostrożnego obchodzenia się z nią, dlatego w zastosowaniach naukowych lub niskociśnieniowych zazwyczaj stosuje się takie płyny jak woda, alkohol lub specjalistyczne płyny. Woda, będąc znacznie rzadszą cieczą niż rtęć, wymaga wyższej rurki do pomiaru tego samego ciśnienia, co może być niepraktyczne w niektórych konfiguracjach, ale doskonale nadaje się do badań lub eksperymentów, w których występujące ciśnienie jest rozsądnie niskie. W niektórych zastosowaniach specjalistycznych stosuje się barwione lub barwione ciecze w celu poprawy widoczności, co znacznie ułatwia dokładny odczyt poziomu cieczy, co jest szczególnie przydatne w laboratoriach badawczych.